Liczby o sankcji kredytu darmowego zapełniają ostatnio media: około 30 tysięcy pozwów, blisko 80% wyroków korzystnych dla banków, 52% wygranych spraw. Każda z nich padła w ostatnich tygodniach lub miesiącach, każda od strony zainteresowanej wynikiem. Czy się wykluczają? Niekoniecznie - ale żadna nie powie Ci, jak skończy się Twoja sprawa. Poniżej porządkujemy, kto co mówi, dlaczego te liczby mogą być prawdziwe jednocześnie i jak z nich korzystać.
Trzy liczby i kto je podaje
- Około 30 tys. pozwów SKD - tak powiedział 22 września prezes ZBP Tadeusz Białek w wywiadzie dla PAP Biznes. Według niego około 60% z nich opiera się na modelu cesji roszczeń. Omawialiśmy to w poprzednim artykule.
- Blisko 80% wyroków dla banków - w lipcu wiceprezeska ZBP mówiła, że od kwietniowego wyroku TSUE do banków wpłynęło około 6,6 tys. reklamacji dotyczących SKD, a sądy wydały około 1,5 tys. wyroków, z czego blisko 80% na korzyść sektora bankowego. Dodała, że przed wyrokiem odsetek ten wynosił około 85% i że ZBP nie widzi „gwałtownego przechylenia” linii orzeczniczej.
- 52% wygranych - 24 września prezes Votum Consumer Care Paweł Wójcik powiedział, że spółka „wygrywa 52% spraw”. Według relacji do końca drugiego kwartału 2026 r. grupa wytoczyła 1180 powództw w sprawach SKD, w toku jest około 2300 postępowań polubownych przed Rzecznikiem Finansowym, a szacowany potencjał to około 500 pozwów miesięcznie.
Warto zauważyć, że liczba 500 pozwów miesięcznie to szacunek potencjału zależny od zakończenia postępowań polubownych i nowych umów, a nie zrealizowany wynik. Nie jest też jasne, jak dokładnie opisać 52%: w treści relacji jest to skuteczność procesowa przed sądami drugiej instancji po wyroku TSUE, a w opisie tej samej informacji pojawiają się „prawomocne wyroki korzystne dla klientów”. To dwie różne miary.
Dlaczego 80% i 52% mogą być prawdziwe jednocześnie
- Inna populacja. ZBP mówi o wyrokach w sprawach przeciwko bankom w ogóle. Votum - o sprawach prowadzonych przez własną grupę. Kancelaria, która selekcjonuje sprawy, ma z natury inny rozkład wyników niż cały rynek.
- Inna instancja. Nie wiemy, jakich instancji dotyczą dane ZBP. Prawo.pl opisywało w czerwcu, że prawnicy konsumentów obserwują zmianę właśnie w sądach drugiej instancji, zwłaszcza w Sądzie Okręgowym w Warszawie. To może tłumaczyć, dlaczego dane z różnych instancji dają różne proporcje.
- Inny okres. Dane ZBP dotyczą miesięcy po wyroku TSUE do lipca, dane Votum - stanu na wrzesień. Orzecznictwo, które dojrzewa, zmienia statystyki z miesiąca na miesiąc. Adwokat Karolina Pilawska ocenia, że realnie na ustabilizowany kierunek trzeba poczekać rok lub dwa.
- Inna definicja wygranej. Pełne uwzględnienie powództwa, uwzględnienie częściowe, uznanie powództwa przez bank, ugoda, umorzenie - statystyki rzadko to rozdzielają. A o tym, jak traktować sprawy zakończone uznaniem powództwa, pisaliśmy w poprzednim tekście.
- Efekt selekcji i błędy formalne. Część komentatorów twierdzi, że wysoki odsetek wygranych banków wynika nie z poprawności umów, lecz z błędów formalnych po stronie powodów, np. wadliwych oświadczeń o skorzystaniu z sankcji składanych przez cesjonariuszy. To teza jednego z komentatorów, ale pokazuje, że wynik sprawy zależy także od jakości przygotowania, a nie tylko od treści umowy.
- Brak ujawnionej metodologii. Żadna z tych liczb nie jest opatrzona informacją o próbie, kryteriach i sposobie liczenia. To nie znaczy, że są fałszywe, tylko że nie da się ich zweryfikować.
Co z liczb wynika w miarę pewnie
Uczciwość wymaga przyznać to, co obie strony potwierdzają: przed wyrokiem C-744/24 większość spraw o SKD kończyła się niekorzystnie dla konsumentów. Pilawska wskazywała na dwa najczęstsze powody - sądy liczyły roczny termin od wypłaty kredytu albo uznawały, że sankcja jest zbyt daleko idąca wobec naruszenia, które w ich ocenie nie było dostatecznie istotne. Ten obraz potwierdza zarówno ZBP, jak i bankowi pełnomocnicy, którzy w 2025 r. mówili o ponad 85% oddalanych pozwów.
Drugie, co pewne: skala. Tysiące spraw, rosnące tempo i rosnące zaangażowanie wszystkich stron - banków, kancelarii, Rzecznika Finansowego i instytucji państwowych. A trzecie: po wyroku TSUE linia orzecznicza nie jest jednolita. Część sądów uznaje, że odsetki od kredytowanych kosztów mogą uzasadniać SKD, inne nie. Eksperci po obu stronach zgadzają się, że potrzeba czasu, żeby zobaczyć trend.
Statystyka mówi, jak często coś się zdarzało. Nie mówi, co zdarzy się w sprawie opartej na konkretnych zapisach konkretnej umowy.
Sześć pytań do każdej statystyki o SKD
- Kto ją podaje i jaki ma interes? Bank, kancelaria, spółka giełdowa i instytucja publiczna patrzą na te same sprawy z innej perspektywy.
- Czego dotyczy? Pozwów wniesionych, spraw w toku, wyroków czy spraw zakończonych - to cztery różne zbiory.
- Jakich instancji? Wyroki rejonowe, okręgowe w roli sądu II instancji i prawomocne mogą dawać różne proporcje.
- Z jakiego okresu? Przed czy po 23 kwietnia 2026 r.? Po wyroku TSUE wszystko się zmienia.
- Jak zdefiniowano wygraną? Czy uwzględniono uznania powództw, ugody i rozstrzygnięcia częściowe?
- Czy ujawniono metodologię? Brak informacji o próbie to powód do ostrożności.
Dlaczego średnia nie jest Twoją umową
O wyniku sprawy o SKD decydują konkretne naruszenia w konkretnej umowie: sposób wskazania całkowitej kwoty kredytu, RRSO, naliczanie odsetek od kosztów, harmonogram, zasady zmiany opłat. Do tego dochodzą daty (termin roczny z art. 45 ust. 5), jakość dokumentów, prawidłowo złożone oświadczenie i sąd, przed którym toczy się sprawa. Dwie podobne umowy mogą dostać dwa różne rozstrzygnięcia - dlatego pisaliśmy już, że próg jednego naruszenia nie jest automatem.
Z tego powodu statystyki warto traktować jako tło, a nie jako decyzję. Rosnąca liczba spraw może być sygnałem, że konsumenci znajdują w umowach błędy, których banki nie rozstrzygają dobrowolnie. Różne wyniki w różnych sądach są sygnałem, że przygotowanie sprawy ma znaczenie. Ale odpowiedź na pytanie „czy warto” daje dopiero analiza dokumentów - nie liczba z komunikatu prasowego, niezależnie od tego, kto ją podaje.
Źródła: bank.pl, wywiady ZBP z 21 lipca i 22 września 2026 r.; relacja z komunikatu Votum z 24 września 2026 r.; prawo.pl z 8 czerwca 2026 r.; infor.pl z 22 sierpnia 2025 r.
Oceń szanse swojej sprawy na podstawie umowy
Statystyki nie zastąpią analizy dokumentów. Prześlij nam umowę, a powiemy, jakie naruszenia widzimy i co z nich może wynikać.
Zleć bezpłatną analizęNiniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w rozumieniu przepisów o świadczeniu pomocy prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego i treści konkretnej umowy.